आईची पेटी: करोडपती लेकांच्या घरात जन्मदात्या आईसाठी एक छोटीशी खोली नव्हती!
विषय: भावनिक नाते | श्रेणी: भावनिक कथा
शहरातील एका नामांकित वृद्धाश्रमात (Old Age Home) पार्वतीबाई गेली तीन वर्षे राहत होत्या. त्यांचे दोन्ही मुले, सुधीर आणि अमित, शहरातले बडे व्यावसायिक होते. दोघांकडेही आलिशान गाड्या, बंगले आणि नोकरचाकर होते. पण या दोन्ही करोडपती लेकांच्या घरात जन्मदात्या आईसाठी एक छोटीशी खोली नव्हती. "आईच्या जुन्या विचारांमुळे आमच्या स्टँडर्ड ऑफ लिव्हिंगला (Standard of living) प्रॉब्लेम होतो," असं कारण देऊन त्यांनी पार्वतीबाईंना वृद्धाश्रमात आणून सोडले होते.
सुरुवातीला मुले महिन्या-दोन महिन्यातून एकदा यायची. मग तीही येणं बंद झालं. पार्वतीबाई रोज आश्रमाच्या दारात डोळे लावून बसायच्या, पण कोणीही येत नसे. त्यांच्याकडे स्वतःची एक जुनी लाकडी पेटी होती, जिला त्यांनी एक भक्कम कुलूप लावले होते. त्या ती पेटी कुणालाच हात लावू देत नसत. आश्रमातल्या सर्वांना वाटायचे की त्या पेटीत पार्वतीबाईंचे जुने दागिने आणि सोने-नाणे आहे.
तो भयंकर दिवस आणि लालसेचा कळस
एक दिवस अचानक सुधीरला वृद्धाश्रमाच्या मॅनेजरचा फोन आला. "सुधीर साहेब, तुमच्या आईचे काल रात्री हृदयविकाराच्या झटक्याने निधन झाले आहे. त्यांनी तुमच्यासाठी ती 'लाकडी पेटी' ठेवली आहे. अंत्यसंस्कारासाठी लवकर या."
आई गेल्याचे दुःख बाजूलाच राहिले, पण सुधीर आणि अमितच्या डोळ्यांत चमक आली. "आईच्या त्या पेटीत नक्कीच तिचे जुने आणि खानदानी दागिने असतील! आपण लवकराय लवकर तिथे पोहोचलं पाहिजे."
दोन्ही भाऊ घाईघाईने आश्रमात पोहोचले. त्यांनी आईचे अंत्यसंस्कार अगदी कोरडेपणाने आणि घाईघाईत उरकले. त्यांच्या डोळ्यांत एक थेंबही पाणी नव्हते, कारण त्यांचे सर्व लक्ष त्या लाकडी पेटीवर होते. अंत्यसंस्कार संपताच त्यांनी मॅनेजरकडून ती पेटी ताब्यात घेतली. मॅनेजर म्हणाला, "आईंनी जाताना सांगितलं होतं की ही पेटी फक्त माझ्या मुलांसमोरच उघडा."
पायाखालची जमीन सरकवणारा थरार
दोन्ही भावांनी आश्रमाच्या हॉलमध्ये सर्वांसमोर एक हातोडा मागवला आणि तोडून त्या पेटीचे कुलूप काढले. पेटी उघडताना त्यांच्या मनात सोन्या-चांदीचे इमले उभे राहत होते. पण... पेटीचे झाकण उघडताच आतले दृश्य पाहून सुधीर आणि अमितच्या चेहऱ्यावरचा रंगच उडाला. तिथे कोणतेही दागिने, सोने किंवा पैशांचे बंडल नव्हते. त्या पेटीत फक्त तीन गोष्टी होत्या: १. एक फाटलेला आणि मळका लहान मुलांचा शर्ट. २. एक तुटलेली प्लॅस्टिकची खेळण्यातील कार. ३. आणि एक जुनी, पिवळी पडलेली डायरी!
सुधीरने संतापाने ती डायरी उघडली. त्या डायरीच्या शेवटच्या पानावर पार्वतीबाईंनी थरथरत्या हाताने एक पत्र लिहिले होते. पत्रावर त्यांच्या अश्रूंचे अनेक डाग पडले होते.
"माझ्या काळजाच्या तुकड्यांनो, सुधीर आणि अमित... तुम्हाला वाटलं असेल ना की या पेटीत तुमचे खानदानी दागिने असतील? बाळांनो, ते दागिने तर मी कधीच विकले. सुधीर, तू जेव्हा इंजिनिअरिंगला होतास आणि तुझी फी भरायला पैसे नव्हते, तेव्हा मी माझं मंगळसूत्र आणि पाटल्या विकल्या होत्या. अमित, तुला बिझनेस सुरू करण्यासाठी मी माझे उरलेले सर्व दागिने आणि गावाकडची जमीन विकली होती.
माझ्याकडे सोने-नाणे काहीच उरले नव्हते. माझं खरं सोनं फक्त तुम्ही दोघे होता! या पेटीत सुधीरचा बालपणीचा तो फाटका शर्ट आहे, जो मी रात्री कुशीत घेऊन झोपायचे, कारण मला माझ्या लेकाचा वास यायचा. अमित, ही तुझी तीच तुटलेली कार आहे, जिच्याशी खेळताना तू मला पहिल्यांदा 'आई' म्हणाला होतास.
आणि हो... या पत्रासोबत एक पावती जोडली आहे. आश्रमात दुसऱ्या लोकांचे कपडे शिवून आणि पापड लाटून मी २० हजार रुपये जमा केले आहेत. ते पैसे मी आश्रमाला माझ्या अंत्यसंस्कारासाठी (Funeral) आधीच देऊन ठेवले आहेत. कारण... माझ्या करोडपती लेकांना त्यांच्या आईच्या लाकडांसाठी स्वतःच्या खिशातला एक रुपयाही खर्च करावा लागू नये! तुम्ही सुखी राहा... तुमची दुर्दैवी आई."
हे पत्र वाचून पूर्ण हॉलमध्ये स्मशानशांतता पसरली. सुधीर आणि अमितच्या हातातून ते पत्र गळून पडले. त्यांनी त्या जुन्या शर्टाला आणि खेळण्याला पाहिले. क्षणात त्यांचा करोडोंचा अहंकार मातीत मिसळला.
सुधीर आणि अमित तिथेच जमिनीवर गुडघे टेकून बसले आणि त्यांनी असा काही हंबरडा फोडला की आश्रमाच्या भिंतीही हादरल्या! "आई... आम्हाला माफ कर आई! आम्ही पैशांसाठी आंधळे झालो होतो ओ..." ते दोघेही छाती बडवून रडत होते. पण आता खूप उशीर झाला होता. पैशांच्या लालसेपोटी त्यांनी आपली आई गमावली होती, आणि आता आयुष्यभर त्यांच्या वाट्याला फक्त पश्चात्तापाचे अश्रू उरले होते!
